Ông Đinh Hồng Kỳ trả lời phỏng vấn trên báo Vnexpres xuất bản ngày 19/05/2026
35 năm sau khi trở thành biểu tượng của thời kỳ Đổi mới, Khu chế xuất Tân Thuận bước vào cuộc chuyển đổi mới cùng TP HCM tìm mô hình tăng trưởng sau sáp nhập.
Năm 1991, khi kinh tế Việt Nam còn dè dặt với mô hình thị trường, TP HCM chọn Tân Thuận như một phép thử táo bạo. Thành phố hợp tác với nhà đầu tư Đài Loan xây dựng khu chế xuất theo mô hình mới với hạ tầng đồng bộ, sản xuất hướng xuất khẩu, thủ tục “một cửa”, thu hút FDI.
Từ Tân Thuận, TP HCM tiếp tục phát triển Linh Trung, Tân Bình rồi hàng loạt khu công nghiệp trải dài khắp Đông Nam Bộ. Hàng chục nghìn lao động đổ về, đưa thành phố trở thành trung tâm sản xuất, xuất khẩu lớn nhất cả nước suốt nhiều năm.
“Khu chế xuất Tân Thuận từng là biểu tượng của tinh thần dám nghĩ, dám làm của TP HCM”, PGS.TS Trần Hoàng Ngân, Đại biểu Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng tư vấn đột phá phát triển Trường Đại học Sài Gòn, nhận xét.
Trong cấu trúc siêu đô thị sau hợp nhất, khu vực TP HCM cũ được định hướng là trung tâm tài chính, công nghệ và đổi mới sáng tạo; Bình Dương giữ vai trò sản xuất công nghiệp quy mô lớn; còn Bà Rịa – Vũng Tàu là trung tâm logistics, cảng biển và kinh tế biển. Điều này khiến các khu công nghiệp nội đô khó tiếp tục vận hành theo mô hình cũ.
Những năm gần đây, Tân Thuận đã bắt đầu chuyển dịch. Khu chế xuất hiện có hơn 250 dự án hoạt động, hơn 70% là doanh nghiệp nước ngoài. Thay vì lấp đầy nhanh, Tân Thuận chủ động chọn lọc nhà đầu tư để nâng hàm lượng công nghệ, với các doanh nghiệp như Renesas, VNG. Nơi đây không còn chỉ là trung tâm gia công mà dần trở thành điểm tập trung công nghệ cao.
Tuy nhiên, khu chế xuất đầu tiên của Việt Nam đang đối mặt nghịch lý lớn. Thời hạn hoạt động của Tân Thuận kết thúc vào năm 2041, tức chỉ còn khoảng 15 năm vận hành thực tế. Điều này khiến nhiều nhà đầu tư e ngại khi cân nhắc dự án công nghệ cao hoặc nghiên cứu dài hạn.
Điểm nghẽn ở khâu thực thi
Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TP HCM, cho rằng điều cộng đồng doanh nghiệp lo ngại nhất hiện nay không còn là thiếu cơ chế mà là “cơ chế có rồi nhưng chuyển hóa thành giá trị quá chậm”.
Theo ông, sau hơn một thập niên tăng trưởng chững lại, TP HCM buộc phải thay đổi mô hình phát triển nếu muốn lấy lại vai trò đầu tàu kinh tế.
“TP HCM không thiếu doanh nghiệp giỏi, không thiếu nhà đầu tư lớn, cũng không thiếu dòng vốn muốn vào. Cái còn thiếu là ai được quyết, quyết trong bao lâu và ai chịu trách nhiệm nếu chậm trễ”, ông nói.
Ông cho rằng điểm nghẽn lớn nhất nằm ở khâu thực thi. Nhiều dự án không thiếu vốn, doanh nghiệp cũng đủ năng lực nhưng triển khai kéo dài vì thủ tục chồng chéo, phối hợp thủ công giữa các sở ngành và tâm lý sợ trách nhiệm.
“Nếu cán bộ còn sợ sai, sợ ký, không dám quyết thì rất khó tạo đột phá, dù có thêm nhiều cơ chế mới”, ông Kỳ nói.
Link bài viết trên báo Vnexpress: https://vnexpress.net/tp-hcm-truoc-buoc-ngoat-lon-nhat-tu-sau-doi-moi-5073309.html
